Kartka z historii

O wieżach Bazyliki Mariackiej…

W związku ze zbliżającą się akcją podnoszenia i ustawiania brakującej sygnaturki warto wiedzieć coś o wszystkich wieżach Bazyliki Mariackiej.

Najbardziej znana wszystkim jest wieża z punktem widokowym o wysokości 82 m.

Poza wysoką wieżą dzwonną, w Bazylice jest łącznie 7 wież iglicznych i 3 ceramiczne.

Wieże igliczne to wieża Kaletnicza, św. Barbary, św. Michała, św. Jakuba, św. św. Kosmy i Damiana.

– Kaletnicza: powstała ok. 1498 roku w momencie poszerzania nawy południowej kościoła. Hełmem iglicznym została zwieńczona  w 1512 roku. Podczas remontu w 1616 roku podniesiono mur trzonu wieży, a w 1688 roku, gdy remontował ją Bartel Ranisch pokryto ją blachą ołowianą i pomalowano farbą olejną. Wieża spłonęła w 1945 roku. Odbudowano ją w 1976 roku w oparciu o konstrukcję stalową i pokryto blachą miedzianą.

– św. Barbary: zbudowana w 1446 roku przez muratora Steffensa. W 1521 roku hełm został pokryty blachą miedzianą. Remontowana była w latach 1681 oraz 1722. Zniszczoną po wojnie odbudowano w 1976 roku. Nowy hełm jest podtrzymywany przez stalową konstrukcję i pokryty blachą miedzianą.

– św. Michała: zbudowana i pokryta blachą ołowianą w 1446 roku. Na skutek uderzenia pioruna spłonęła w 1613 roku. Obudowano ją 5 lat później. Zniszczona w czasie II wojny św. Zrekonstruowano ją w 1973 roku.

– św. Jakuba: to jedyna wieża, która ocalała w pożarze w 1945 roku. Pokryta jest blachą miedzianą.

– św. św. Kosmy i Damiana: pokryta była najpierw blachą ołowianą (1706 rok), a następnie miedzianą. Zniszczona w czasie II wojny światowej i zrekonstruowana w 1976 roku.

Dwie wieże Ceramiczne  znajdują się nad Bramą Groblową, wykonano je w 1442 roku. Trzecia to wieża Szewska, pochodząca z 1484 roku. Pokryte są ceramiczną dachówką.*

Na kalenicy dachu kościoła (na skrzyżowaniu nawy głównej i transeptu) znajduje się jeszcze Wielka Sygnaturka, która powstała w drugiej fazie budowy kościoły.  Po wojnie odbudowano ją w 1980 roku. Konstrukcja nośna wykonana jest ze stalowych rur. Pokryta jest blachą miedzianą. Obecnie przywracana jest geometria hełmu.

Jutro na dachu kościoła zostanie ustawiona druga sygnaturka kalenicy środkowej, która nie została zrekonstruowana po wojnie. Jest zbudowana na rzucie ośmiokąta o średnicy 2 m. Całkowita wysokość od korony murów do góry sztycy wynosi 34,01 m. Ponad dachem widoczny będzie fragment o wysokości 15,30 m  oraz sztyca o wysokości 4,37 m. 

Odbudowa sygnaturki jest realizowana w ramach projektu pn. „Rewitalizacja i ochrona dziedzictwa kulturowego zespołu Bazyliki Mariackiej w Gdańsku”  współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 oraz dotacji Gminy Miasta Gdańska.

 

*Źródło: Ks. Stanisław Bogdanowicz, Dzieła sztuki sakralnej Bazyliki Mariackiej w Gdańsku, Gdańsk 1990.

Print your tickets