Konkatedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Architektura

Mury Bazyliki Mariackiej wzniesione są z gotyckiej cegły o wymiarach 30 x 14 x 8 cm. Ich wysokość do blankowań wynosi 27 m. Ich grubość 152-182 cm. Ceglane mury świątyni od dołu ujęte są kamiennym cokołem, u góry zwieńczone blendami w formie okien i ozdobnym krenelażem. Każda nawa przykryta jest osobnym dachem dwuspadowym. W murze wykuto 37 okien o wysokości 18 m. Okno wschodnie za ołtarzem głównym posiada 130,65 m2 powierzchni. Do wnętrza prowadzi siedem bram, każda z innej uliczki. Surowe mury mariackiej archikatedry slonowane są dziś czcigodną patyną wieków.

[gallery_bank type=”images” format=”masonry” title=”true” desc=”false” responsive=”true” display=”all” sort_by=”random” animation_effect=”bounce” album_title=”true” album_id=”5″]

Dominującym akcentem architektonicznym w zewnętrznej sylwetce kościoła jest masywna wieża dzwonna, osadzona jest ona na planie prostokąta o wymiarach 15,3 x 16,2 m. Wznosi się na wysokość 77,6 m (do kalenicy dachu 82 m).

Ze wszystkich czterech stron wieżę wsparto potężnymi przyporami. Zadziwiające jest to, że ta ogromna budowla wzniesiona jest na gruntach słabonośnych i podmokłych. Budowniczowie stabilizowali podłoże dębowymi palami i gałęziami, układając dodatkowo na takiej konstrukcji potężne głazy fundamentów. Ze względu na wodę izolowali budowlę słomianym nawozem zwierzęcym i matami z gęsto plecionej wikliny.

W pierwotnym układzie bazylikalnym wieża była niższa, posiadała wysokość 45 m, gdyż Krzyżacy nie pozwalali wznoś.ć w mieście budowli, które górowałyby nad ich zamkiem. Według przypuszczeń wieża miała być zakończona hełmem. Legenda powiada, że istniejące do dziś w kościele gotyckie tabernakulum, miało być modelem w skali 1:10 dla wykonania hełmu wieńczącego wieżę. Wieża ta, jako najwyższy punkt obserwacyjny w mieście, odgrywała dawniej poważną rolę. Znajdowało się w niej specjalne pomieszczenie dla dzwonników, którzy dzwonili na Anioł Pański. Oni również dawali sygnały do otwarcia i zamknięcia bram miasta, rozpoczęcia i zakończenia pracy w porcie i zakładach rzemieślniczych oraz sygnalizowali pożary, zamieszki, wojnę itp. Strażnicy oprócz obserwacji miasta, mieli też obowiązek obserwowania ruchu statków i okrętów wojennych przy ujściu Wisły oraz na redzie. Wieża ta stanowiła rodzaj latarni morskiej, będąc punktem orientacyjnym dla statków zmierzających do portu gdańskiego. W naszym stuleciu na wieży mariackiej wisiało 6 dzwonów, z których największy Gratia Dei ważył 130 cetnarów. Obecnie w wieży znajdują się dwa dzwony: Gratia Dei o wadze 7850 kg i średnicy kołnierza 218 cm oraz AI’e Maria o wadze 2600 kg.

Oprócz wieży dzwonnej, dominującym zewnętrznym akcentem kościoła jest siedem wież iglicznych i trzy ceramiczne. Lśnią na nich złocone kule, chorągiewki i krzyże.

Jak pisze uczony niemiecki prof. Karl Gruber sprawiają one, że »obojętnie od jakiej strony spojrzy się na świqtynię, jawi się ona jako prawdziwa korona miasta.

Ponad Bramą Groblową (od strony ul. Grobla) na uwagę zasługuje zegar grobłowy. Wykonał go mistrz Jan Konnautke w latach 1635/37. Zegar ten miał połączenie z dzwonem umieszczonym na wielkiej sygnaturce. Kiedy w XVI w. przestał odmierzać czas zegar astronomiczny H. Diiringera, a ponadto mieszkańcy ulic Groblowych nie widzieli zegara ratuszowego, pozbawieni praktycznie czasomierza, postanowili własnym sumptem ufundować duży zegar, który wybijałby godziny na dzwonie w wielkiej sygnaturce. Tarcza zegara jest dwunastogodzinna (półzegarze), zdobiona złoconymi gwiazdkami, a cyfry i wskazówki są pozłacane. W 1871 r. zegar przestał funkcjonować na przeszło sto lat. Ponownie uruchomił go inż. Walerian Janiszewski w 1984 r. Przeprowadzono również konserwację tarczy zegarowej wraz z jej pozłoceniem.

Prace te fundował honorowy senator Gdańska Hans Lothar Fauth z Lubeki. On także był fundatorem prac konserwatorskich przy zegarze słonecznym na ścianie świątyni od strony ul. Piwnej.

Archikatedralna Bazylika Mariacka w swym wnętrzu jest wysoką, trójnawową halą i prezbiterium oraz takim samym południowym ramieniem transeptu i dwunawowym ramieniem północnym.

sgwiazdyNawa główna, transept oraz prezbiterium zdobione są sklepieniem gwiaździstym, boczne nawy otrzymały sklepienie kryształowe. Sklepienie podtrzymywane jest przez 26 ośmiobocznych filarów. Do wnętrza kościoła wprowadzone są wszystkie przypory, które tworzą wieniec 31 kaplic, obiegający całą świątynię.

Od XVI stulecia ściany i sklepienia były tynkowane i wielokrotnie pociągane pobiałą wapienną. Powierzchnia wnętrza kościoła wynosi 6751 m2. Posadzkę Bazyliki tworzą płyty nagrobne. Na podstawie zachowanej numeracji można ustalić, że było ich 512. Pod nimi na głębokości 3-4 m spoczywają zmarli, nieraz w kilku warstwach. Zespół płyt nagrobnych kościoła mariackiego jest jednym z naj cenniejszych zespołów płyt mieszczańskich w świecie. Patrycjat Gdańska nie tylko bowiem ozdabiał swój kościół, lecz już od XV w. wybrał go jako miejsce spoczynku najbardziej zasłużonych. Stąd na posadzce świątyni mamy przegląd nazwisk oraz herbów i znaków wszystkich ważniejszych rodów gdańskich. Zamożność fundatorów wpłynęła na poziom artystyczny poszczególnych płyt. Większość z nich wykonali miejscowi kamieniarze lub ludwisarze.

Pochodzenie materiałów użytych do budowy kościoła mariackiego jest dziś dokładnie udokumentowane. Cegła pochodziła z dzielnicy Gdańska Petershagen (dziś Zaroślak), gdzie Krzyżacy posiadali dwie cegielnie a także z Tczewa, Tolkmicka i Grudziądza. Dachówka pochodziła z cegielni w Tczewie a kamień importowany był z Gotlandii, natomiast drewno dostarczano z lasów Mazowsza.

NABOŻEŃSTWA

INF. DLA TURYSTÓW

WYDARZENIA

DOJAZD

36 ludzie podążają BMWNMP

Skontaktuj się z nami :

Nazwa:

E-mail:

Verification Image

Wpisz numer z góry: